PHP 8.6 yolda, PHP 8.2-nin ömrü bitir: saytınız üçün hansı PHP versiyası seçilməlidir?

Saytların böyük əksəriyyəti — WordPress, OpenCart, Laravel, Joomla və öz yazılmış sistemlər — PHP üzərində işləyir. PHP-nin hər versiyasının isə müəyyən ömrü var: bir müddət yeniliklər və xəta düzəlişləri alır, sonra yalnız təhlükəsizlik yamaları gəlir, ən sonda isə tamamilə dəstəkdən çıxır. Bu payız PHP dünyasında bir neçə vacib hadisə üst-üstə düşür: yeni PHP 8.6 çıxmaq üzrədir, PHP 8.2 isə ilin sonunda dəstəkdən çıxır. Gəlin, saytınız üçün bunun nə demək olduğuna baxaq.

PHP versiyalarının dəstək cədvəli

PHP komandası 2024-cü ildən hər versiyaya təxminən 4 il dəstək verir: 2 il aktiv dəstək (yeni düzəlişlər) və 2 il yalnız təhlükəsizlik dəstəyi. Müddət hər dəfə ilin 31 dekabrında bitir.

PHP 8.3 hələ istifadə oluna bilərmi?

Bəli. PHP 8.3-ün aktiv dəstəyi 2025-in sonunda bitdi, amma təhlükəsizlik yamaları 31 dekabr 2027-yə qədər gəlməyə davam edir. Yəni saytınız PHP 8.3-də işləyirsə, təcili təhlükə yoxdur. Sadəcə bu versiya artıq yeni düzəlişlər almır, ona görə növbəti bir il ərzində PHP 8.4 və ya 8.5-ə keçidi planlaşdırmaq məsləhətdir.

PHP 8.2 istifadə edirsinizsə — tələsin

PHP 8.2-nin təhlükəsizlik dəstəyi 31 dekabr 2026-da bitir. Bu tarixdən sonra tapılan boşluqlar üçün yama çıxmayacaq və belə saytlar hakerlər üçün asan hədəfə çevrilə bilər. PHP 8.1 və daha köhnə versiyalar (7.4, 8.0) isə artıq heç bir yama almır — onlardan istifadə edirsinizsə, keçidi gecikdirməyin.

PHP 8.5-də nə yenilik oldu?

Keçən noyabr çıxan PHP 8.5 proqramçılar üçün bir neçə rahat yenilik gətirdi:

• Pipe operatoru (|>) — funksiyaları ardıcıl, oxunaqlı zəncir şəklində yazmaq olur.
• URI genişlənməsi — linkləri standartlara uyğun və təhlükəsiz şəkildə təhlil etmək üçün daxili alət.
• array_first() və array_last() — massivin ilk və son elementini almaq üçün sadə funksiyalar.
• #[\NoDiscard] atributu — funksiyanın nəticəsi istifadə olunmayanda xəbərdarlıq verir.
• Fatal xətalarda tam izləmə (backtrace) — xətanın səbəbini tapmaq asanlaşır.

PHP 8.6 nə gətirəcək?

PHP 8.6 hazırda son sınaq mərhələsindədir və 19 noyabr 2026-da çıxması planlaşdırılır. Gözlənilən əsas yeniliklər:

• Qismən funksiya tətbiqi (Partial Function Application) — bəzi parametrləri əvvəlcədən doldurulmuş funksiya yaratmaq.
• clamp() funksiyası — dəyəri minimum və maksimum arasında saxlamaq.
• Readonly xassələrə standart dəyər vermək imkanı.
• Daha təhlükəsiz sessiya ayarları — strict mode və HttpOnly standart olaraq açıqdır, SameSite isə Lax olur.
• Köhnəlmiş bir sıra funksiyalar (məsələn is_integer(), is_double()) "deprecated" elan olunur — gələcək versiyalarda silinəcək.

Məsləhətimiz: yeni versiya çıxan kimi canlı sayta tətbiq etməyin. Plaginlər və şablonlar adətən bir neçə həftə ərzində yeni versiyaya uyğunlaşdırılır. PHP 8.6-nı əvvəlcə sınaq saytında yoxlayın.

Saytınız hansı versiyada olmalıdır?

• Ən yaxşı seçim: PHP 8.4 və ya 8.5 — sürətli, təhlükəsiz və uzun müddət dəstəklənir.
• Qəbul olunan: PHP 8.3 — 2027-nin sonuna qədər təhlükəsizlik yamaları alır.
• Təcili yeniləyin: PHP 8.2 və daha köhnə versiyalar.

Versiyanı necə yeniləmək olar?

1. Ehtiyat nüsxə alın — sayt faylları və verilənlər bazası.
2. Plagin, şablon və CMS-i yeniləyin — WordPress-də əvvəlcə bütün plaginləri son versiyaya keçirin.
3. Hostinq panelinizdə PHP versiyasını dəyişin — DenizHost müştəriləri bunu DirectAdmin panelindəki PHP versiyası seçimindən edə və ya dəstəyə yaza bilər.
4. Saytı yoxlayın — əsas səhifələr, əlaqə forması, səbət və ödəniş işləyirmi.
5. Problem çıxsa, əvvəlki versiyaya qayıdın və səbəbi araşdırın — çox vaxt köhnə plagin günahkar olur.

Saytınızın hansı PHP versiyasında işlədiyini bilmirsinizsə və ya keçiddə kömək lazımdırsa, dəstək komandamıza yazın — versiyanı yoxlayıb sizə ən uyğun variantı birlikdə seçək.